Tarih

Balkanizasyon nedir?

Sarp ve ormanlık sıradağ; sık ormanla kaplı dağ; yığın, küme; sazlık ve bataklık gibi anlamlara gelen ve Türkçe bir kelime olan Balkanlar, ilk zamanlar Yunanistan ve Makedonya bölgeleri için söylenirken, daha sonraları Avrupa’nın Güneydoğu yarımadası için kullanılmaya başlandı (Hoffman 1984). 

Balkanlar bölgesinde çok sayıda küçük ulus devletler barındırır ve bu devletler arasında etnik, kültürel benzerliklerle beraber farklılıklar da bulunmaktadır.
Bölge Türkiye, yani küçük asya ile Avrupa arasında bir köprü görevi görmekle birlikte kıyıları Adriyatik ve Akdeniz ticaretine elverişlidir.
Bu yüzden bölge geçmişten günümüze çok büyük önem arzetmiş, hatta içinde birçok medeniyete yer vermiştir. Bunun yanısıra tarih boyunca büyük imparatorlukların da hakimiyeti altında kalmıştır.

Yer üstü zenginliklerinin yanı sıra 19.yüzyıl ile birlikte doğan sanayi devrimi kendisine kaynak arayışına girmiştir. Bu kaynak arayışı Batılı devletleri çok uzaklara götürmüş olsa bile Balkanlar da es geçilmemiştir. Çünkü Balkanlar yer üstü zenginliği kadar yer altında da büyük rezervlere sahip bir coğrafyadır. Bu rezervler ise Batılı devletlerin oldukça ilgisini çekmiş ve bu dönemde kulağa pek hoş gelmeyen “Balkanizasyon” kelimesi ortaya çıkmıştır. 

Balkan kelimesi sadece coğrafi bir alandan öte, farklı kültür ve medeniyetlerin bulunduğu, dinlerin ortakça yaşam alanı bulduğu bir kültür beşiğini temsil etmektedir dersek pek yalan söylemiş olmayız. Bu nedenle Balkanlaşma kelimesi kulağa olumsuz etki bırakırken, bir başka perspektiften ise bölge çok devlete sahip olmasına rağmen ulus üstü bir nitelik taşımaktadır. 

Bölge halkı esasen kültürel ve tarihsel olarak birbirinden ayrışamayan bir yapıdadır fakat etnik milliyetçiliğin etkisi yaşanan savaşlar ve ayrışma politikası sayesinde had safhadadır.
Fakat bölge oluşumunda Roma İmparatorluğu , Osmanlı İmparatorluğu ve Yugoslavya’nın etkisi çok büyük olmuştur.

Genel anlamıyla, birbirleriyle iyi ilişkiler oluşturma çabasında olan küçük devletler anlamına gelen Balkanizasyon, uluslararası bir olgu olmakla birlikte, tanım açısında uygun zeminin Balkanlarda bulunması nedeniyle, bu adı almıştır. Küresel bir olgu olması doğrultusunda Batı ülkelerinin de gittikçe Balkanizasyona ağır ağır yenik düşmekte olduğu gözlemlenmektedir (Mestrovic 1994:viii-ix).

“Balkanizasyon” (Balkanlaşmak) olgusunun devlet yapılarına etkisi Balkanlar’da gerçekleştirilmeye çalışılan yönetim biçimlerinden daha öte, tüm dünyada uygulanmaya çalışılan ve kapitalist metodu esas alan genel bir yöntem olarak kabul edilmektedir (Siegel 2006). 

Balkanizasyon teriminin  anlaşılabilmesi sadece ve sadece ulus devlet kavramı ile mümkündür. Çünkü bu kavram ulus-devletin antitezidir. Ulus devlet yapısı ortadan kalktığında etki alanı bulabilen Balkanlaşma, küreselleşme ile aynı paraleldedir diyebiliriz.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: